मुंज सोहळा...

चार दिवसांपूर्वी आमच्या खूप जवळच्या नात्यात, म्हणजे 'अगदी आमच्याच घरातल्यासारखं' म्हणतो ना आपण तशा जवळच्या नात्यात, मुंज होती - माझ्या बहिणीच्या मुलाची, वेदांगची. खूप दिवसांनी इतक्या जवळच्या नात्यातलं कार्य होतं. त्यामुळे मस्त enjoy करून घेतलं बऱ्याच दिवसांनी! सध्याच्या धकाधकीच्या lifestyle मुळे लवकर जायचं म्हणलं तरी फार काही लवकर जाता आलंच नाही. तरी २ दिवस आधीपासून तळ ठोकलाच आम्ही तिच्याकडे! आणि  मग सुरवात झाली धमाल करायला! मुळात, आम्हा बहिणींना हसायला एवढं तेवढं कारणही पुरतं  नेहमीच; त्यात इतक्या दिवसांनी इतके सगळे एकत्र आल्यावर मग काय विचारता?  

गेल्यावर, बहिणीला मदत करत करत simultaneously च भेंडया, मग हसाहसी, गप्पा, मग हसाहसी असं सगळं सुरूच झालं. त्यात आमचा ५ वर्षांचा हिरो - ईशान - काही ना काही चाळे करून सगळ्यांकडून कौतुक करवून घेत होता! कुठे, कसं impression मारावं आणि भाव खाऊन घ्यावा हे न शिकवताच कसं येतं देव जाणे! मला वाटतं, बाबा कडून घेतली असावी ही कला लेकाने! कारण या २ दिवसांत आमच्या नवरोजींनी पण जे काही impression पाडलंय म्हणता सगळ्यांवर! 'आमचा जावई अगदी गुणाचा आहे हो, कुठल्याही कामाला मागे नाही' हे वाक्य १०० दा तरी ऐकवलं असेल मला वेगवेगळ्या लोकांनी.. शेवटी मला वाटायला लागलं की यातल्या किमान दोघा - चौघांना तरी आपल्या बरोबर घरी घेऊन जावं - कर म्हणावं जावयाला काय ती कामं! 

मुंजीच्या आदल्या दिवशी ग्रहमक होतं. तेव्हापासून कार्याला सुरवात झाली. मुहुर्तमेढ रोवणं, देवक ठेवणं, होम अशा सगळ्या विधींनी वातावरण अगदी प्रसन्न  झालं. मुंडावळ्या बांधलेला वेदांग किती गोड दिसत होता म्हणून सांगू! पूर्ण विधी होईपर्यंत अगदी शांत बसून राहिला होता.   

त्या दिवशी कित्ती कित्ती दिवसांनी बांगडया भरायला आलेल्या कासार मावशींकडून हातात मस्त हिरव्या बांगडया भरून घेतल्या. खूप पूर्वी कधी तरी ऐकलं होतं की हातात चुडा भरून देणाऱ्या कासारणीच्या पाया पडायचं असतं. कसं काय कोण जाणे पण त्या क्षणी अचानक ते आठवलं आणि त्या मावशींना नमस्कार केला. त्यांच्या चेहऱ्यावरचे भाव बघून त्या छोटयाशा कृतीचं महत्व पटलं आणि मला ती बुद्धी दिल्याबद्दल देवाचे आभार मानले! नंतर मेंदी प्रोग्रॅम झाला. अगदी कितीही मॉडर्न मुलगी असूदे पण मेंदीने रंगलेला हात आणि त्यात हिरव्या बांगडया कशा खुलून दिसतात ना? आपलेच हात अधून-मधून सारखे निरखावेसे वाटतात! 

ऐन वेळपर्यंत चाललेली काही ना काही तयारी, कुणीतरी उशीरा येणारे पाहुणे, राहिलेल्यांची मेंदी, त्यात गप्पा, हसाहसी, मधेमधे पोराटोरांचे गोंधळ, मग 'चला झोपा रे लवकर, उद्या लवकर उठायचंय ना?' असा ज्येष्ठांनी दिलेला दम (अगदी आम्हा मोठ्ठयांनाही) अशा अगदी टीप्पीकल 'कार्य'वाल्या वातावरणात एकदाचा दिवस-  खरं तर जवळ जवळ अर्धी रात्र - संपवून पहाटेच्या प्रतिक्षेत जेमतेम २-३ तासांसाठी झोपायला गेलो तेव्हाही मन उत्साहातच होतं!

मग main मुंजीच्या दिवशीची धांदल तर काय विचारता? प्रत्येकाला  लवकरात लवकर आवरून तयार होण्याची घाई.. त्यात आमच्यासारख्या लेकुरवाळ्यांना तर स्वत:चं आवरून शिवाय पिल्लाचं ही आवरायचं असल्यामुळे double दंगा! पोरांना मस्त मस्त ट्रेडिशनल कपडे - स्वतःच्याच हौसेखातर खरं तर - चढवून, त्यात त्यांना uncomfortable वाटत असेल आणि त्यांची तक्रार असेल तरी 'तुला हेच कसं छान दिसतंय'  हे त्यांना पटवून देऊन, त्या घाईत पण मधेच लाडाने त्यांचे फोटो काढण्याचं "महत्वपूर्ण" काम करत करत स्वतःचं आवरायचं म्हणजे काय सोपी गोष्ट आहे?! आवरून झाल्यावर स्वतःचं  रूप usually पसंत पडत नाहीच.. बरं, प्रत्येकजण दुसरीला म्हणणार, 'wow! किती सुंदर दिसतीयेस तू! नाहीतर मी , अवतार नुसता!!' म्हणजे आता मला वाटतंय की त्या दिवशी एक तर सगळ्याच जणी 'किती सुंदर' तरी दिसत असाव्यात किंवा एकजात सगळ्या 'अवतार' तरी!! :P :D        

आवराआवरीच्या सर्व दीव्यांमधून पार पडून मुंजीच्या हॉल वर पोहोचलो. तिथे स्टेजवर 'झाडाखाली बसलेले एक ऋषी आणि त्यांच्यासमोर अध्ययनाला बसलेले ३-४ बटू' असे cutouts बनवून खूप सुंदर देखावा उभा केला होता. एकदम वेद काळात गेल्यासारखं वाटलं! त्या सगळ्या बटूंच्या पुढयात बसलेला आमचा छोटा बटू कसा तेजस्वी वाटत होता! 

एकदा स्टेजवर विधी सुरु झाले की लागेल तेवढी थोडीफार मदत करण्याशिवाय आम्हाला काय काम? मग काय गप्पा, हास्यविनोद आणि आजूबाजूचं निरीक्षण.. अशा कार्याच्या वेळी जमलेल्या, येणाऱ्या जाणाऱ्या लोकांकडे नुसतं शांतपणे लांबून बघणं ही  पण एक खास मजा असते. किती वेगवेगळे नमुने बघायला मिळतात! आमच्या वेदांगला चांगल्या ४ पणज्या आहेत. त्या सगळ्याजणी अगदी कृतार्थ चेहेऱ्याने सगळे कार्यक्रम बघत बसल्या होत्या - मधूनच कुणी भेटायला येईल त्याला आशीर्वाद देत आणि आपण जे समजून आशीर्वाद दिला तीच ही व्यक्ती होती ना नक्की याचा नंतर विचार करत!! :D आज्जी कॅटेगरीच्या बायका एकीकडे आपल्या नातवंडांना आणि एकीकडे आपल्या आईला सांभाळत, आपल्या बऱ्याच दिवसांनी भेटलेल्या लेकी किंवा बहिणी वगैरेंशी गप्पा मारत कार्यक्रमाचा आनंद लुटत होत्या. त्यानंतर आमच्यासारख्या ज्या लेकुरवाळ्या मावश्या, माम्या, आत्या होत्या त्या थोडीफार मदत करत, 'आता आपले काही तरुणपणाचे दिवस राहिले नाहीत' च्या अविर्भावात, पण तरीही एकीकडे 'अगदीच outdated वाटू नये' असाही प्रयत्न करत, जास्ती करून मुलाबाळांबद्दल गप्पा मारत, मधेच आपापल्या नवऱ्याकडे कटाक्ष टाकत enjoy करत होतो! त्याहून लहान अशा नवतरुण मावश्या, आत्या किंवा ताया यांची मजाच काही और! त्या आपले सगळे साजशृंगार सांभाळत, भिरभिर नजरेने, आपल्याला कोण कोण न्याहाळतंय याचा अंदाज घेत, फुलपाखरासारख्या इकडून तिकडे तरंगत होत्या!! अगदी छोटया आपल्या निरागसपणे पळापळी करत चिवचिवत होत्या. पुरुषांचं सगळ्यांचं साधारण सारखंच, फार काही सांगणे न लगे!

आमचा  आपला खाली टाईमपास चाललेला असताना स्टेजवर वेदांग अन त्याचे बाबा मुंजीचे विधी पार पाडत होते. खरं तर २-३ दिवसांपासून चाललेली सगळी धावपळ, जागरणं, वेगवेगळं खाणं यामुळे वेदांगची तब्येत नेमकी त्या दिवशी जरा बरी नव्हती; पण बिचाऱ्याने कुठेही चिडचिड, रडरड न करता, अगदी समजुतदारपणे पूर्ण सहकार्य केलं. अगदी गुणी बाळ! त्यामुळे माझ्यासारख्या समस्त मातृवर्गाला, नेहमीप्रमाणे, आपापल्या पोरांना द्यायला एक नविन उदाहरण मिळालं - 'बघितलंस ना, एवढा त्रास होऊन पण वेदांग दादा कसा शहाण्यासारखा वागतोय ते?!!' अर्थात पोरांना बरोबर कळतं कुठल्या बाबतीत कुणाचं अनुकरण करायचं ते.. 

तेवढी वेदांगची तब्येत सोडली तर बाकी सगळा कार्यक्रम अगदी दृष्ट लागण्यासारखा झाला! सगळ्यांनी आपापल्या परीने भरपूर enjoy केलं. असे प्रसंग अधून मधून सतत यायला हवेत, एकदम रिफ्रेश व्हायला होतं. म्हणूनच की काय देव जाणे पण आमच्याही नकळत आमचा लेक सगळ्यांना 'पुढच्याच्या पुढच्या वर्षी होणाऱ्या' (?) त्याच्या मुंजीचं आमंत्रण देऊन आलाय म्हणे!!!